Mâm cúng ông Công ông Táo 2027 gồm những gì? Ngày giờ cúng và mâm lễ đơn giản

Lễ cúng ông Công ông Táo năm nay rơi vào thứ Bảy, ngày 30/01/2027, tức 23 tháng Chạp năm Bính Ngọ. Mâm cúng ông Công ông Táo thường có mũ áo, cá chép, hương hoa, trái cây và mâm cơm với những món quen thuộc như gà luộc, xôi, giò, canh và rau xào.

Tùy phong tục địa phương và cách cúng của từng nhà, lễ vật có thể khác nhau. Bạn có thể chuẩn bị một mâm cỗ nhiều món hoặc làm gọn theo điều kiện của mình. Trước khi đi chợ, nên kiểm tra số người ăn sau lễ để mua thực phẩm vừa đủ.

Lịch cúng ông Công ông Táo 2027:

Năm nay tháng Chạp chỉ có 29 ngày, nên không có ngày 30 Tết. Giao thừa là đêm 29 tháng Chạp.

1. Lễ cúng ông Công ông Táo là gì?

Theo tín ngưỡng dân gian, ông Công là vị thần trông coi đất đai, còn ông Táo trông coi việc bếp núc. Vào ngày 23 tháng Chạp, các nhà làm lễ tiễn Táo Quân về trời, báo cáo với Ngọc Hoàng những việc trong năm.

Theo tích xưa, Táo Quân gồm hai ông và một bà. Ba hòn đá kê nồi trong bếp củi ngày trước cũng vì thế mà được gọi là "ông đầu rau".

Đây cũng là dịp nhiều gia đình dọn dẹp nhà cửa, lau chùi bếp núc và bắt đầu chuẩn bị đón Tết.

2. Cúng ông Công ông Táo 2027 ngày nào, giờ nào?

Năm 2027, ngày 23 tháng Chạp rơi vào thứ Bảy, 30/01/2027. Đây là ngày nghỉ cuối tuần, nên nhiều gia đình có thể làm lễ đúng ngày.

Ở miền Bắc, nhiều nhà cố gắng làm lễ xong trước 12 giờ trưa. Nếu có xem giờ, ngày 30/01/2027 có các giờ hoàng đạo là Tý (23–1 giờ), Dần (3–5 giờ), Mão (5–7 giờ), Ngọ (11–13 giờ), Mùi (13–15 giờ) và Dậu (17–19 giờ). Muốn vừa xong trước trưa vừa hợp giờ, bạn có thể cúng vào giờ Mão buổi sáng sớm hoặc khoảng 11–12 giờ trưa.

Nếu bận đi làm, có nhà làm lễ sớm hơn vào ngày 20, 21 hoặc 22 tháng Chạp, tức 27, 28 hoặc 29/01/2027. Ở miền Nam, nhiều nơi cúng vào buổi chiều hoặc buổi tối. Bạn có thể sắp xếp thời gian theo điều kiện và thói quen của nhà mình.

3. Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?

Khi chuẩn bị lễ cúng, bạn có thể chia thành hai phần: lễ vật và mâm cơm. Những lễ vật thường gặp ở miền Bắc gồm:

Vì sao bộ mũ áo có ba chiếc mũ?

Ba chiếc mũ ứng với ba vị Táo Quân. Hai mũ ông thường có cánh chuồn hai bên, mũ bà không có cánh chuồn. Đi kèm là áo và hài giấy. Nhà muốn làm gọn có thể mua bộ mũ áo nhỏ, miễn đủ mũ cho ba vị.

Có người chọn màu mũ áo theo năm. Việc này tùy quan niệm từng nhà, bạn không cần quá bận tâm nếu gia đình không có thói quen đó.

Cá chép dùng một hay ba con?

Theo quan niệm dân gian, cá chép là phương tiện đưa Táo Quân về trời. Ở miền Bắc, có nhà dùng một con, có nhà dùng ba con ứng với ba vị. Cá chép giấy cũng được nhiều nhà dùng, nhất là ở nơi khó tìm chỗ thả cá.

Cách chuẩn bị cá chép và các lễ vật khác không giống nhau ở mọi nơi. Bạn có thể làm theo cách nhà mình vẫn làm, không cần mua thêm chỉ để mâm lễ trông nhiều hơn.

4. Mâm cơm cúng ông Công ông Táo miền Bắc

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo ở miền Bắc thường có những món quen thuộc trong bữa cỗ. Bạn có thể tham khảo thực đơn sau:

• Gà luộc: Bày nguyên con, hoặc chặt miếng rồi xếp đĩa gà thành hình con gà, theo cách gia đình thường làm.
• Xôi: Chọn xôi gấc, xôi đỗ xanh hoặc loại xôi cả nhà thích.
• Giò: Có thể dùng giò lụa hoặc giò thủ.
• Canh: Canh măng, canh bóng hoặc canh rau củ.
• Món xào: Su hào xào, rau củ xào thập cẩm hoặc món xào phù hợp với các món còn lại.
• Món thêm: Nem rán hoặc chả nếu muốn làm nhiều món hơn.

Bạn có thể thêm bớt món theo nhu cầu và số người ăn. Nếu đã có gà, giò và nem, chỉ cần một món rau cùng một bát canh là mâm cơm đã khá nhiều đồ ăn.

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo không nhất thiết phải làm nhiều món như mâm cỗ ngày Tết. Gia đình ít người nên giảm lượng thức ăn trong từng đĩa hoặc chọn ít món hơn để dùng hết sau lễ.

5. Mâm cúng ông Táo ở miền Trung và miền Nam

Ngày cúng giống nhau, nhưng lễ vật mỗi miền có vài nét riêng. Bảng dưới là cách làm hay gặp, mỗi địa phương và mỗi nhà vẫn có thể khác:

Kẹo thèo lèo là loại kẹo làm từ đậu phộng và đường, hay có trên mâm cúng ông Táo ở miền Nam. Nếu gia đình bạn có người từ nhiều vùng, có thể giữ cách cúng mà ông bà trong nhà vẫn làm.

6. Gợi ý mâm cúng ông Táo đơn giản nhất

Với gia đình ít người hoặc không có nhiều thời gian nấu nướng, bạn có thể chuẩn bị mâm cơm gồm bốn món:

• Gà luộc.
• Một đĩa xôi.
• Một bát canh.
• Một đĩa rau củ xào.

Phần lễ vật chuẩn bị theo cách gia đình vẫn làm, thường có mũ áo, cá chép, hương, hoa, trái cây và nước.

Nếu một con gà quá nhiều so với số người ăn, bạn có thể điều chỉnh lượng thức ăn hoặc chọn món khác theo phong tục của gia đình. Không có một thực đơn cố định áp dụng cho tất cả các nhà.

Nếu đặt gà luộc hoặc xôi ở hàng quen, bạn nên đặt trước và hẹn giờ nhận gần lúc làm lễ để món ăn còn ngon.

Mâm cúng ông Táo bằng hoa quả

Nhà không nấu mâm cơm có thể chỉ sắm phần lễ: bộ mũ áo, cá chép, hương hoa, một đĩa hoa quả, trầu cau, rượu và nước. Lễ ít mà sạch sẽ, bày gọn gàng là được.

7. Mâm cúng chay ông Công ông Táo

Một số gia đình chọn làm mâm cơm chay để cúng ông Công ông Táo. Bạn có thể chuẩn bị những món dễ nấu như:

• Xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh.
• Đậu phụ rán hoặc nem chay.
• Rau củ xào.
• Canh nấm hoặc canh rau củ.
• Một bát chè nếu gia đình thường cúng chè.

Bạn không cần làm tất cả các món trên. Với gia đình ít người, một đĩa xôi, một món đậu phụ, một đĩa rau và một bát canh là gợi ý dễ chuẩn bị.

Hương hoa, trái cây và các lễ vật khác chuẩn bị như mâm cúng mặn.

8. Nên cúng ông Táo ở bếp hay ở bàn thờ?

Cách làm phổ biến là bày lễ ở bàn thờ gia tiên, hoặc ở bàn thờ Táo Quân nếu nhà có lập bàn thờ riêng trong bếp. Có nhà kê thêm một bàn nhỏ sạch sẽ gần bếp để bày lễ.

Nếu bày lễ trong bếp, bạn nên đặt mâm trên bàn cao, sạch, cách xa bếp đang đun. Không đặt mâm dưới gầm bếp hoặc sát bếp lửa.

Nhà ở chung cư thường có bếp nhỏ. Khi đó, bày lễ ở bàn thờ trong phòng khách là cách gọn và an toàn hơn.

9. Cách bày mâm cúng ông Công ông Táo

Trước khi bày, hãy kiểm tra diện tích bàn và số lượng bát đĩa. Nếu chỗ đặt lễ nhỏ, có thể chia mâm cơm và trái cây sang hai mâm riêng.

Bày mâm cơm

Đĩa gà và đĩa xôi thường chiếm nhiều chỗ, nên đặt trước rồi mới xếp các món còn lại. Bát canh cần nằm chắc trong phần lòng mâm, không đặt chênh trên vành.

Giò, món xào và nem có thể xếp quanh đĩa gà, tùy kích thước bát đĩa. Bạn nên để một khoảng trống nhỏ giữa các món để dễ đặt xuống và nhấc lên.

Bày lễ vật

Bộ mũ áo và tiền vàng đặt ở vị trí khô ráo, cách xa nến và chỗ thắp hương.

Nếu dùng cá chép sống, nên để cá trong chậu sạch có đủ nước, đặt ở nơi chắc chắn bên cạnh bàn lễ. Tránh đặt chậu sát mép bàn hoặc gần nguồn nhiệt.

Bày hoa, trái cây và chén nước

Bình hoa và mâm quả có thể đặt hai bên nếu bàn đủ rộng. Chén nước, chén rượu và trầu cau đặt ở vị trí thuận tiện, không chắn chỗ thắp hương.

Không cần cố xếp tất cả lên một mâm. Bàn lễ vừa chỗ, đồ cúng được đặt chắc chắn thì việc làm lễ cũng thuận tiện hơn.

10. Bài khấn ông Công ông Táo gồm những phần nào?

Nhiều nhà dùng bài khấn in trong các sách văn khấn cổ truyền. Dù dùng bài nào, bài khấn ông Táo thường có những phần sau:

1. Lời kính mời: kính lạy Táo Quân, trong văn khấn thường gọi là Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân, cùng các vị thần trong nhà.
2. Ngày tháng và người khấn: nói ngày 23 tháng Chạp năm Bính Ngọ, họ tên người đứng lễ và địa chỉ nơi ở.
3. Lý do làm lễ: nhân ngày Táo Quân về trời, gia đình sắm lễ vật dâng lên.
4. Lời cảm tạ và xin lỗi: cảm ơn Táo Quân đã trông coi gia đình trong năm, xin bỏ qua những điều sơ suất.
5. Lời cầu mong: cả nhà bình an, mạnh khỏe, năm mới thuận lợi.

Năm nay, lễ 23 tháng Chạp vẫn thuộc năm Bính Ngọ. Nếu đọc bài khấn in sẵn, bạn để ý ghi đúng năm Bính Ngọ, không ghi Đinh Mùi là tên năm mới. Không quen bài khấn thì bạn có thể khấn bằng lời của mình theo các phần trên, nói chậm và rõ ràng.

11. Sau lễ: thả cá chép và hóa vàng

Sau khi làm lễ xong, nhiều nhà đợi hương cháy gần hết rồi hạ mâm, hóa bộ mũ áo và tiền vàng theo phong tục. Nên hóa vàng tại nơi được phép, xa những vật dễ cháy. Nếu sống ở chung cư, bạn làm theo hướng dẫn của ban quản lý.

Nếu cúng cá chép sống, bạn mang cá đến nơi được phép thả, chọn chỗ nước sạch và dễ tiếp cận. Khi thả, hạ vật đựng sát mặt nước để cá tự bơi ra, không ném cá từ trên cao xuống.

Túi nilon và các vật đựng cá cần mang về hoặc bỏ đúng nơi quy định, không thả cùng cá xuống ao, hồ, sông.

Mâm cơm sau lễ được hạ xuống để cả nhà cùng ăn. Những món chưa dùng hết nên được bảo quản sớm, tránh để lâu ngoài bàn.

12. Những điều nên tránh khi cúng ông Táo

Mỗi nơi có kiêng kỵ riêng. Dưới đây là những lưu ý nhiều gia đình vẫn giữ, phần lớn để lễ được gọn gàng và an toàn:

• Để mâm qua đêm: cúng xong trong ngày rồi hạ mâm, món ăn còn ngon và đỡ hỏng.
• Đặt mâm dưới gầm bếp: nên bày trên bàn cao, sạch, xa lửa.
• Mua quá nhiều vàng mã: lễ vật vừa đủ, sạch sẽ là được, không cần nhiều mới tốt.
• Dùng hoa giả, quả dập: chọn hoa tươi và quả còn lành.
• Ném cá hoặc thả cả túi nilon: hạ chậu sát mặt nước để cá tự bơi ra.
• Hóa vàng gần đồ dễ cháy: chọn chỗ thoáng, có người trông đến khi lửa tắt hẳn.

13. Nên dùng mâm cỡ nào để bày lễ?

Bạn nên chọn mâm theo số món và kích thước bát đĩa thực tế. Cùng bốn món nhưng nếu đĩa gà lớn, đĩa xôi rộng thì sẽ cần mâm lớn hơn.

Khi chọn, cần chú ý cả đường kính ngoài và đường kính lòng mâm. Lòng mâm là phần phẳng ở giữa để đặt bát đĩa; phần vành xung quanh không phù hợp để đặt bát canh.

Trước ngày cúng, bạn có thể đặt thử bát đĩa lên mâm để kiểm tra. Nếu các đĩa phải chồng lên nhau hoặc bát canh không nằm chắc trong lòng mâm, nên dùng mâm lớn hơn hoặc chia bớt món sang mâm khác.

Ecocook có mâm nhôm 52cm cùng các cỡ 32cm, 61cm và nhiều kích thước khác, với hai màu anod vàng và anod trắng. Bề mặt mâm được xử lý anod, giúp hạn chế ăn mòn và thâm đen trong quá trình sử dụng. Sau lễ, bạn rửa sạch, lau khô rồi cất để dùng tiếp trong những ngày Tết.

Mâm cúng ông Công ông Táo có thể chuẩn bị đơn giản theo phong tục và điều kiện của mỗi gia đình. Năm nay ngày cúng là thứ Bảy 30/01/2027, bạn có thêm thời gian sửa soạn lễ vật từ hôm trước và dành đủ chỗ để bày mâm lễ gọn gàng.